W dniach 23-27 lutego 2026 roku odbyła się polsko-czeska wymiana młodzieżowa. Głównymi założeniami wymiany było wspólne poznawanie lokalnej historii II wojny światowej w Polsce i Czechach, stworzenie przestrzeni do międzynarodowego dialogu oraz rozwijanie umiejętności z zakresu tworzenia treści historycznych.
W trakcie pięciu intensywnych dni uczestnicy realizowali bogaty program edukacyjny obejmujący wizyty w miejscach pamięci czy muzeach, a także warsztaty z zakresu tematyki II wojny światowej oraz współczesnych konfliktów zbrojnych.
Pierwszy dzień rozpoczął się od oficjalnej inauguracji programu wymiany. Po powitaniu uczestnicy wzięli udział w zajęciach integracyjnych, które sprzyjały wzajemnemu poznaniu się. Tego dnia uczestnicy zostali również wprowadzeni w zagadnienia związane z tworzeniem historycznych treści audiowizualnych, poznając podstawy przygotowywania materiałów takich jak nagrania czy podcasty.
Drugi dzień wymiany poświęcony był refleksji nad historią konfliktów XX wieku. Program rozpoczęła wizyta z przewodnikiem na terenie byłego obozu Plaszow, funkcjonującego w latach 1942–1945 jako niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny. Następnie uczestnicy udali się do Muzeum Fabryka „Emalia” Oskara Schindlera, gdzie wzięli udział w warsztatach dotyczących mechanizmów ludobójstwa – zarówno w kontekście historycznym, jak i współczesnym. Podczas spotkania poruszono między innymi kwestie związane z definicją pojęcia ludobójstwa oraz zjawiskiem społecznego przyzwolenia na dyskryminację, które w skrajnych przypadkach może prowadzić do zbrodni przeciwko ludzkości.
Trzeciego dnia, w drodze do Pragi, uczestnicy zatrzymali się w Zámeček Memorial – miejscu upamiętniającym ofiary zbrodni nazistowskich dokonanych na ziemiach czeskich w czasie II wojny światowej. Wizyta ta była istotnym momentem programu, umożliwiającym poznanie czeskiej perspektywy w kwestii wydarzeń II wojny światowej.
W Pradze uczestnicy wzięli udział w spotkaniu ze studentami Uniwersytetu Karola, gdzie zaprezentowano przygotowane przez uczestników wymiany treści audiowizualne, dzieląc się przy tym doświadczeniami zdobytymi w trakcie projektu. W programie znalazły się również warsztaty organizacji partnerskiej Post Bellum, poświęcone złożonej sytuacji ludności cywilnej na ziemiach czeskich w czasie działań wojennych oraz ukazały różnorodne indywidualne doświadczenia tamtego okresu.
Ostatni dzień wymiany poświęcony był zwiedzaniu Pragi, a w szczególności miejsc związanych z historią II wojny światowej. Uczestnicy odwiedzili między innymi budynki będące w czasie okupacji siedzibą niemieckich władz, a także kryptę, w której ukrywali się czescy bojownicy odpowiedzialni za zamach na Reinharda Heydricha w 1942 roku. Wizyta ta pozwoliła lepiej zrozumieć realia wojny oraz znaczenie oporu wobec reżimu nazistowskiego.
Udział w projekcie stał się dla młodzieży cenną okazją do międzynarodowej refleksji nad historią, wymiany doświadczeń oraz poznania różnych perspektyw pamięci historycznej. Program sprzyjał również pogłębianiu wiedzy o wydarzeniach II wojny światowej, rozwijaniu umiejętności krytycznej analizy przeszłości oraz budowaniu dialogu i współpracy między młodymi ludźmi z Polski i Czech.
Wymiana była współfinansowana ze środków Funduszy Wyszehradzkich.
